Innovatie

De afgelopen week was als een soort koude douche, na al die weken vakantie, lekker eten, snowboarden en in de zon zitten. Omdat ik in de eerste collegeweek op vakantie was en er tussen die vakantie en de volgende slechts vier dagen zaten, had ik nog wat in te halen – ik moet nog een essay schrijven en een stapel papers lezen. Alle lof voor onze docenten trouwens (schaamteloze reclame voor Innovatiewetenschappen!) want ik kreeg van een ervan zelfs een mailtje na m’n vakantie met de vraag of ik het vak nog ging volgen en zelfs een voorstel voor een uitgestelde deadline; een van de voordelen van een kleine opleiding.

De eerste indruk van het tweede semester van de master is dat het toch wat taaier is dan de eerste. Er moet flink veel literatuur gelezen worden voor ieder college (of discussie, moet ik eigenlijk zeggen), anders kun je gewoon niets zinnigs zeggen en uiteraard wordt dat ‘zinnigs zeggen’ gewoon beoordeeld. Ook geschiedenis behoort nu tot het curriculum; in eerste instantie misschien vreemd (we studeren immers innovaties), maar innovaties of ontwikkelingen uit het verleden kunnen wel degelijk iets zeggen over die van vandaag de dag.

Zo hebben we gisteren een discussie gehad over hoe het toch kan dat China, dat vóór 1400 mijlenver voor lag op het Westen qua technologie, niet heeft meegedaan aan de Industriële Revolutie, en het Westen China qua technologie voorbij kon streven. Nou was ik nooit echt goed in geschiedenis, en de 80 pagina’s die gelezen moesten worden waren ook niet al te duidelijk. Toch is het best interessant, en omdat er sowieso weinig aan geschiedenis verschijnt op deze site zal ik een voorbeeld geven. Een leuke stelling (die concreet genoeg is om voor jullie begrijpelijk te zijn zonder diepe innovatie-kennis) was trouwens dat de stoommachine in Engeland is uitgevonden en doorbrak omdat kolenmijnen in Engeland drooggepompt moesten worden (het is immers een eiland); de stoommachine voorzag in die behoefte, en zorgde ervoor dat er  nog meer kolen uit de grond kon worden gehaald. Zo belandde Engeland in een soort opwaartse spiraal: meer kolen, meer stoommachines die uiteindelijk ook voor andere taken konden worden ingezet. In China had men al veel langer beschikking over kolen, maar daar waren de mijnen droog en was het inzetten van een stoommachine zelfs gevaarlijk vanwege explosiegevaar. De stoommachine werd niet in China uitgevonden, omdat er simpelweg geen toepassing voor was. In Engeland kwamen de toepassingen vanzelf… Natuurlijk is de Industriële Revolutie niet te verklaren door het verschil tussen natte en droge mijnen, maar het is een leuke toevalligheid (historical contigency, dubbele woordwaarde!) die de discussie voor mij enigszins in te beelden maakte.

Verder moet er komende week een keuze worden ingeleverd voor het buitenlands semester; zoals de meesten intussen wel weten is dat een onderdeel van m’n master, en ben ik als het goed is tussen augustus en januari komend collegejaar in het buitenland aan het studeren. De vraag is uiteraard waar en dinsdag heb ik het met mijn mentor over de mogelijkheden gehad. Bovenaan het lijstje (gebaseerd op mijn interesses en gekozen richting) stonden Göteborg (Zweden) en Jena (Duitsland), maar de bestemming die ik op mijn formulier ga invullen heeft Università Bocconi, en bevindt zich in Milaan! (Enig voorbehoud is op zijn plaats, want er zijn maar een beperkt aantal plaatsen).

Allemaal best spannend dus, en ik moet zeggen dat ik er echt zin in heb. Het lijkt me heerlijk om een keer in een hele andere omgeving te zitten en het is een van die dingen waarvoor je in je leven maar weinig kansen krijgt. Uiteraard kun je, als het zover is, mijn belevenissen in Italië via deze website volgen.

Voor de luttele 25 euro kon ik dit stukje speelgoed natuurlijk niet laten liggen: een heuse set LED-lampen van Philips die je per USB kunt besturen. De grote unit is de ‘wall washer’ en zet je voor een muur, die vervolgens wordt verlicht. Daarnaast zitten er nog twee kleine licht-’pilaartjes’ bij die je naast je scherm kunt zetten.

Zo’n setje met lampen is ideaal voor gamers die graag een soort Ambilight rond hun scherm willen (om het nog realistischer te maken) of voor gamers die tot diep in de nacht willen doorgaan zonder in het donker te zitten. Uiteraard heb ik er andere plannen mee: de lampen zijn inmiddels opgenomen in het netwerk (helaas stelt Philips geen Linux-drivers beschikbaar, dus die moest ik eerst schrijven…) en kunnen niet alleen Ambilight doen (doet het overigens heel leuk met de Fireplace DVD), maar springen bijvoorbeeld ook aan als ik m’n bed uit moet. Daarnaast gaan ze vanzelf uit als ik de kamer verlaat! Leuk speelgoed…

Niet alleen tweederangs-artiesten verdienen geregeld geld bij door her en der te schnabbelen, ook wij, als innovatie-experts in spé, kunnen er wat van. Niet van zingen uiteraard (of in ieder geval, daar gaat het vandaag niet over). Hoewel, we zijn wel weer een beetje vergelijkbaar, want tekstschrijvers zijn we wel.

Het schnabbelen in het techneutencircuit heet met een duur woord co-creatie. In a nutshell komt dat erop neer dat bedrijven en andere instellingen met een probleem zitten en dat ze daar vervolgens een stapel studenten of andere enthousiastelingen op zetten. Omdat studenten natuurlijk ook chronisch om knaken verlegen zitten, hangt daar vaak een mooie prijs aan vast. Zo won ik twee jaar terug een prijsje van 1500 euro omdat ik een concept voor TNO had uitgedacht over home entertainment. Daar moest ik wel bijna 500 euro kansspelbelasting op aftikken, maar gezien het magere inkomen van studenten is dat in de meeste gevallen ook gewoon weer terug te vragen. Toch lucratief!

Klein addertje onder het gras is overigens wel dat de voorwaarden meestal stellen dat de uitschrijver van de wedstrijd eigenaar wordt van de rechten op je idee; oftewel, het echte cashen doe je niet zelf en het bedrijf heeft voor heel weinig een stapel goede ideeën die alleen een uitwerking nog ontberen. Aan de andere kant heb je als student ook helemaal niet de middelen om ideeën (die vaak veel groter zijn dan een concept dat je zelf met een eigen bedrijf zou kunnen verkopen) te vermarkten, dus je gaat er niet echt op achteruit. Wel moet je dan natuurlijk zelf afwegen wat de ideeën zijn die je van de hand doet en welke je zelf wil uitwerken.

Er wordt dus wat afgeschnabbeld, laatst zelfs als onderdeel van een college. Voor de gemeente Eindhoven hebben we nagedacht over een nieuwe manier om burgers te laten meedenken bij het vormen van beleid. Gisteren heeft de betrokken gemeente-medewerkster ons laten weten dat we in ieder geval bij de beste vijf zijn geëindigd en zijn we uitgenodigd om ons plan op het gemeentehuis te presenteren en het verder uit te werken. Tegen die tijd zal ik ons concept ook hier nog wel even uit de doeken doen. En dan, als ware de Dries Roelvink van de innovaties, ongetwijfeld weer door naar de volgende!

Naast dat het vanavond weer pakjesavond is, is er nog iets anders te vieren vandaag. Met enige trots presenteer ik namelijk ons nieuwste spel voor de iPhone onder de Geemz.net-vlag: Five Fruits. Wie thuis wel eens ‘Halli Galli’ heeft gespeeld, zal het concept kennen: iedere speler heeft een stapel kaarten, om de beurt draait iemand er een om en legt deze op een aflegstapel voor zich, en zodra er precies vijf stukken fruit van een soort liggen, moet je zo snel mogelijk op de bel rammen.

Five Fruits is bijna net zo hilarisch. We hebben maar geen bel ingebouwd (dan zou je iPhone binnen no-time sneuvelen); iedere speler houdt zijn knopje vast en hoeft ‘m maar los te laten als er vijf dezelfde fruitjes te zien zijn. Download ‘m vandaag nog in de App Store!

Complimenten voor de gemeente Eindhoven vandaag. Het lijkt namelijk wel alsof er daar ineens een paar ambtenaren zijn begonnen met nadenken (zoals dat in het Engels zo mooi heet een ’sudden outbreak of common sense’): niet alleen heeft de gemeente onlangs een ‘co-creation challenge‘ (waar wij overigens als Innovation Scientists aan meedoen) opgezet waarbij ze burgers vraagt eens te bedenken hoe ze graag met de gemeente zouden willen communiceren, ook zijn ze niet te beroerd om innovaties direct toe te passen. En dan bedoel ik dingen die ook écht nuttig zijn…

Toen ik vanochtend namelijk langs de noordingang van het TU/e-terrein reed, viel me op dat er langs de ring een paar nieuwe borden waren neergezet. Op het eerste gezicht zagen ze eruit als van die suffe ‘u rijdt te hard’-units, maar toen ik iets beter keek zag ik dat de snelheid die erop stond niets te maken had met hoe hard mensen er voorbijreden. Nee, deze borden zijn er niet om de automobilist te pesten, maar om ze te helpen, zo blijkt. De borden in kwestie rekenen namelijk precies voor je uit welke snelheid je het best kunt rijden om het groene stoplicht verderop te halen: staat ‘ie op groen, dan moedigt het bord automobilisten aan om 70 te rijden (daar de maximaal toegestane snelheid). Gaat het stoplicht bijna op groen springen, dan adviseert het bord een snelheid van 30, zodat je gelijkmatig kunt aansluiten bij de rij verkeer die dan ook net begint te rijden. Slim gevonden!

Ondanks dat Jort Kelder in een Maserati rijdt, was ‘ie toch een minuutje of vijf te laat voor zijn lezing met titel “Hoe word ik rijk?“, die hij gisteren op de TU/e gaf. Bij aankomst werd Kelder verwelkomd door een overvolle zaal: ik was er uiteraard bijna twintig minuten van tevoren en toen zat het al ramvol. Blijkbaar appeleert Jort Kelder aan een breed publiek (met, zo schat ik, een groot deel bedrijfskundigen, te herkennen aan de bloesjes). Dus, laat maar komen, die tips!

Allereerst natuurlijk een min of meer verplichte introductie. Jort probeerde ons ervan te overtuigen dat ‘ie “ook maar wat doet” en dat hij zelf eigenlijk vindt dat hij veel te veel betaald krijgt voor wat ‘ie doet (maar dat dat ook weer lastig vol te houden is met een Maserati voor de deur). Na een kwartier kletsen over Kelder’s bretels, zijn nieuwste boek (over de vermeende staatscoup die Prins Bernhard zou hebben willen plegen) en uiteraard wat gezeur met de beamer (Jort had een Apple met Apple Remote – jawel – en had de man van de facilitaire dienst bijna zover dat hij een dansje zou doen als de beamer het niet zou doen) was het dan tijd voor de gouden tips. Als ex-hoofdredacteur van Quote wist Jort ons te vertellen dat slechts 10% van de mensen op zijn 500-rijkenlijst academicus is; veruit de meeste ‘echt’ rijken zijn drop-outs. Techneuten zijn een ‘zielige soort’, die heel slim is maar weinig verdient. Ook advocaten worden niet rijk (tenzij ze heel veel uren maken en/of koffertjes met geld accepteren – waarna Jort nog eens in detail inging op zijn juridische gevecht met Bram Moskowitz).

Nee, het echte geld is te halen in de handel. Zorg dat je een goed idee hebt, ga er helemaal voor, laat anderen (techneuten) het vuile werk opknappen terwijl jij achterover leunt, en verkoop de toko daarna voor big bucks. De tip die Jort zelf het meest in de praktijk lijkt te brengen is nummer twee: koester je vijanden. Jort vertelt ons over de schattige kogelgaatjes die achterin zijn bureaustoel zaten toen het Quote-kantoor werd beschoten door Nederlandse onderwereldfiguren. Een beetje grootspraak, het moet gezegd. De iets softere vijanden, namelijk advocaten van woeste rijken die op de lijst van Jort stonden er daar niet blij mee waren, werden door de Quote-redactie toch vooral als fijne marketingtruc gezien.

De rest van z’n praatje was meer van het niveau “Bij ons in de PC”. Tip drie: pas op met ‘de vrouwtjes’. Jort wist te vertellen dat er al een aantal schatrijken zijn geweest die omdat ze drie keer hertrouwden in gemeenschap van goederen nog maar één achtste van hun fortuin bezaten dat ze hadden kunnen hebben. Tip vier: doe niet mee met ‘rijkenhypes’. Koop geen grotere boot of grote privéjet. “If it flies, floats or f*cks, rent it“, is het motto. Gelieerd aan deze tip was meteen de volgende: wees zuinig. Freddy Heineken gaf nooit rondjes in z’n eigen stamcafé, omdat ‘ie dat anders altijd zou moeten doen. En als een kledingzaak hem een te duur pak aansmeerde, dan kocht Freddy liever gewoon de hele zaak.

De bottom line van Jort’s verhaal: durf af te wijken van het gebaande pad. Zoek een vriendje of vriendinnetje uit, leg wat geld bij elkaar en start eens iets moois op. Het kan gruwelijk misgaan, maar wie weet is het succesvol. Een wakkergeschud publiek verliet de Blauwe Zaal.

Nu mijn twee oma’s in een paar jaar fanatieke internetters zijn geworden en me daarbij af en toe wel eens wat hebben gevraagd, kom ik steeds vaker tot de conclusie dat bepaalde dingen met computers inderdaad gewoon veel te moeilijk zijn gemaakt. Het typen van gekke trema’s en ümlauts, bijvoorbeeld. Het werkend houden van je internetverbinding (kan dat modem zichzélf niet eens aan en uitzetten als er geen verbinding is?!) Het maken van een back-up maken van al je gegevens (dat doet bijna niemand, omdat het gewoon veel te moeilijk is; later zal ik nog wel een stukje schrijven over hoe je dat het beste kunt aanpakken). En, iets wat we in tien jaar schijnbaar nog steeds niet hebben kunnen oplossen: hoe kom je in vredesnaam bij je bestanden als je ergens anders zit?

Voor dat laatste kun je een aantal dingen doen. Zo zijn USB-sticks intussen zo goedkoop geworden dat iedereen er minstens een paar heeft. Maar het probleem is altijd weer dat je vergeet om net die ene presentatie die je vanmiddag nodig had erop te zetten. Grote bedrijven lossen dit op door een speciale server (grote dure computer die altijd aan staat) in te richten waarop je je bestanden kwijt kan, maar dat kost de nodige knaken. Een ander trucje dat ik mensen daarom vaak zie doen is ‘even naar jezelf mailen’. Complete misbruik van het e-mail-concept (en ik maak me er zelf ook schuldig aan), maar het wérkt wel (en wie GMail heeft kan er ook aardig wat in kwijt), want je kunt vervolgens immers overal bij je bestanden.

Gelukkig zijn er af en toe mensen die het licht zien en iets bedenken wat wél werkt: Dropbox. Na het installeren van het programmaatje (ook een Mac versie, hoera!) en het instellen van een account heb je ineens 2 GB ruimte die je overal ter wereld kunt benaderen: je ‘dropbox’ (wonderdoos?). Spullen erin zetten doe je simpelweg door bestanden naar een speciale map op je computer te slepen. En nu komt het: als je op een andere computer dezelfde software installeert en je dropbox toevoegt, dan worden alle wijzigingen automatisch aan de andere computer doorgegeven. Met een iPhone kun je nu ook bij je bestanden, en een foto-album online zetten is niet meer werk dan even de foto’s naar een speciale map in de Dropbox te kopieren en het linkje op te schrijven. Ook is het heel makkelijk om even een map te delen met een vriend.

Ik stond er zelf even van te kijken. Hoe kan dat nou ineens zó makkelijk zijn? Natuurlijk is het grote nadeel van deze service dat al je gegevens bij een ander bedrijf staan (maar uiteraard kan niet iedereen zomaar bij je gegevens – tenzij je dat zelf aangeeft). Wachtwoord kwijt en hoppakee, iedereen heeft toegang. Maar zolang je het niet gebruikt voor je bankgegevens en privé-foto’s is er niets aan de hand. Je zou Dropbox zelfs kunnen gebruiken als back-updienst (gewoon al je gegevens zippen, daar een wachtwoord op zetten en coderen en dat in de Dropbox gooien). Wie het ook eens wil proberen, kan hier Dropbox downloaden.